Taal Yanardağı Patlamasında Oluşan Yıldırımların Nedeni

 Taal Yanardağı Patlamasında Oluşan Yıldırımların Nedeni

Filipinler’in başşehri Manila hudutları içindeki Luzon Adası’nda bulunan Taal Yanardağı, artta bıraktığımız hafta sonundan bu yana lav ve kül püskürtmeye devam ediyor. Neredeyse 10 bin metre yüksekliğe kadar çıkan küller, gökyüzünü tam mealiyle esir almış durumda.

Dünyanın en küçük faal yanardağı olarak bilinen Taal’ın 100 kilometre etrafında 24 milyondan çokça insan yaşıyor. Yetkililer, yanardağ patlamasından etkilenecek civar ortamlardaki 30 bin kişinin tahliye edildiğini bildirdi.

Taal Yanardağı patlaması sırasında fotoğraflanan şimşekleri eminim sizler de görmüşsünüzdür. Pekala, gökyüzünde olağanüstü bir görsel şölen yaratan bu volkanik yıldırımlar nasıl oluşuyor? Bu sorunun cevabını, İzlanda ve Japonya üzere konumlarda bu biçim hadiseleri gözlemleyen bilim kişisi Sonja Behnke veriyor.

Bir yanardağ patlaması sonucunda havaya volkanik kül haline gelen patlamış erimiş kaya parçacıklarının saçıldığını söyleyen Behnke, bu durumun elektrikli yüklü volkanik parçacıklar oluşturduğunu belirtiyor. Bu hadisesi, bir çorabı halıya sürterek statik elektrik oluşturmaya benzeten bilim kişisi, küllerin volkan patlaması sırasında adete şarj olduğunu söz ediyor.

Pacific Northwest Ulusal Laboratuvarı’nda fırtınaları araştıran atmosfer bilimci Adam Varble ise şöyle diyor: “Aslında fırtına bulutlarında şimşek ve gök gürültüsü almamızın nedeni de birebir: Parçacıkların çarpışması. Ancak fırtına bulutlarında, birlikte sürtünen kül parçacıkları noktasına, elektrik yükleri oluşturan buz parçacıkları çarpışır”

Behnke, farklı boyuttaki kül parçacıkları farklı süratlerde düştükçe, müspet yahut negatif yüklü parçacıkların farklı kesimlerini oluşturduklarını söylüyor. Her iki araştırmacı da, küllerin neden olduğu bu şimşeklerin 10 milyon volt ila milyarlarca volt arasında bir kuvvet yarattığını belirtiyor. Bir ekmek kızartma makinesinin umumiyetle 120 ila 220 volt arasında çalıştığını düşündüğümüzde, bu pahalar nitekim korkutucu.

Taal Yanardağı’nın bu denli çok yıldırıma neden olmasının altında ise patlama sırasında çıkan küllerin atmosferde çok yükseğe çıkması. Yanardağın tepesinde bir göl olduğuna dikkat çeken Behnke, “Patlama sırasında çıkan su, küçük buz parçacıklarına dönüştü. Bu da statik elektrik oluşturmaya başladı. Gökyüzünde hem küllerin hem de buz parçacıklarının çarpışmasıyla oluşan elektrik, devasa şimşeklerin ortaya çıkmasına neden oldu” değerlendirmesini yaptı.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

Çerez Örnek