İşlemcilerdeki ‘Çekirdek’ Nedir, Ne İşe Yarar?

 İşlemcilerdeki ‘Çekirdek’ Nedir, Ne İşe Yarar?

İşlemci araştırması yaparken çekirdek terimiyle sıkça karşılaşıyorsunuzdur. Bu yüzden çekirdeğin ne olduğunu merak etmiş olabilirsiniz. Aklınızda bulunan tüm soruları cevaplamaya çalışacağız.Akıllı telefon ve bilgisayar üzere elektronik cihazlarda bulunan en kıymetli kesimlerden birisi işlemci.

Çekirdek ise işlemcinin en değerli modülü olarak geçiyor, ama sadece çekirdeğin tarifini yapmak ehil olmadığı için, çekirdek üzerinden gerçekleştirilen “multithreading” üzere süreçleri de açıklayacağız. Açıklayıcı olması ismine birinci olarak bir işlemcinin ne işe yaradığına bakalım.

İşlemci (CPU) nedir?

İngilizce’de “Central Processing Unit” olarak isimlendirilen, Türkçe’ye “Merkezi Süreç Birimi” olarak geçen gelgelelim kısaca işlemci olarak bildiğimiz modül, bilgisayarın beynidir. Bilgisayarda yapılan tüm süreçleri gerçekleştiren ana modüldür. İşletim sistemi ve pratikler işlemci üzerinde çalışır. İşlemciyle pratikler arasında mütemadi olarak malumat girişi ve çıkışı gerçekleşir. İşlemci tatbikten gelen olguyu işleyerek kullanıcıya çıktısını verir.

Her işlemcide en az bir çekirdek bulunur. Bu çekirdek, işlemcinin içinde bulunan yongaya verilen isimdir. Uzun bir vakit boyunca işlemcilerde sırf bir çekirdek vardı. Ama şimdilerde neredeyse her işlemcide en azından iki tane çekirdek bulunuyor. İşlemciler sahip oldukları çekirdek sayısına nazaran isimlendirilir.

  • Çift çekirdek = dual-core
  • Dört çekirdek = quad-core
  • Altı çekirdek = hexa-core
  • Sekiz çekirdek = octa-core

İşlemcilerdeki çekirdek nedir, ne işe yarar?

İşlemciler için bilgisayarın dimağı demiştik. Çekirdekler de işlemcilerin dimağı konumundadır. Çekirdekler, işlemci tarafından yapılan süreçleri asıl olarak yapan bileşendir. Her bir çekirdek farklı bir süreçle eş devirli olarak görevlendirilebilir. Yani bir işlemci ne kadar ziyade çekirdeğe sahipse o kadar süratli çalışma kapasitesine sahip olur.

Her çekirdek farklı vazifeleri alanına getirebileceği üzere, birden ziyade çekirdek birebir hizmeti noktasına getirmek için koşut bir halde de kullanılabilir. Velev her çekirdek kendi içinde farklı modüllere ayrılarak süreçleri daha süratli bir halde gerçekleştirebilir. Bu sürece “Multithreading” denir. Bu sebeple işlemci çekirdeklerinden bahsederken “Thread” kavramından bahsetmemek olmaz. Artık dilerseniz bu kavrama da değinelim.

Thread ve Multithreading nedir?

Türkçe’de “iş parçacığı” olarak geçen “Thread”, fizikî çekirdeklerden oluşturulan sanal çekirdeklerdir. Yani işlemcide gerçek bir modül olarak nokta alan çekirdek kullanılarak sanal ortamda kullanılması üzere yaratılan bir çekirdektir.

Multithread ise her bir fizikî çekirdeği ikiye bölerek, çekirdek başına ikişer tane “Thread” üretme sürecine verilen isimdir. Intel bu süreç için “hyper-threading” ismini kullanırken, AMD “simultaneous multithreading (SMT)” ismini kullanır. Aslında iki süreç de birebir gaye için kullanılır. Tamamıyla tıpkı şeyi tabir ederler.

Örnek vererek daha düzgün açıklayalım. AMD marka 4 çekirdekli bir işlemci, “simultaneous multithreading” yaparak 8 tane “Thread” oluşturur. Intel marka 4 çekirdekli bir işlemci ise “hyper-threading” yaparak 8 tane “Thread” oluşturur. Saf ki çekirdek ve “Thread” arasında güç farkları vardır.

Fiziksel bir çekirdek, kendisinden meydana getirilmiş “Thread”lerden daha süratli çalışır. Gelgelelim tatbikler “Thread” kullanarak süreci farklı modüllere böldüğü için “Thread” tasarrufu süreç suratını arttıran bir sistemdir.

İşlemcinin Saat Suratı (Clock Speed) nedir?

İşlemciler sadece çekirdek sayısına nazaran değerlendirilmemelidir. Zira her bilgisayar kesiminde olduğu üzere işlemciler de birbirini destekler özellikte farklı niteliklere sahiptir. GHz (Gigahertz) bedeliyle gösterilen saat suratı da bu niteliklerden biridir. Pekala yaygın olarak işlemcileri kıymetlendirmekte kullanılan saat suratı ne manaya gelir?

Saat suratı terimi, işlemcilerin bir saniyede gerçekleştirebileceği en yüksek süreç adedini söz eder. İşlemcide bulunan çekirdekler tarafından gerçekleştirilen her bir süreç, 1 Hertz kıymetiyle belirtilir. Yani 3.0 GHz saat suratına sahip bir işlemci, 3,000,000,000 (üç milyar) süreci bir saniyede gerçekleştirebilir.

İşlemcilerde belirtilen saat suratı her çekirdek tarafından başka münferit yanına getirilir. Saat suratı 3.0 GHz olan bir işlemcide, her çekirdek saniyede üç milyar süreç noktasına getirme gücüne sahiptir. Kısaca bir örnek üzerinden de açıklayalım. 2.0 GHz suratında, çift çekirdekli bir işlemci, 3.0 GHz suratında, tek çekirdekli bir işlemciden daha süratlidir.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

Çerez Örnek