Alibaba.com’un İsmi Neden Alibaba? İşte Başarı Hikayesi

 Alibaba.com’un İsmi Neden Alibaba? İşte Başarı Hikayesi

Yerkürenin en büyük e-ticaretşirketlerindenolan Alibaba, yüz milyonlarca müşteriye sahip. ABD’li dev Amazon’unen güzel alternatifi olarak da lanse edilen şirketin kestirimi bedeli 2 trilyon dolara yakın. Asıl ismi Alibaba Group olan firma yerkürenin en büyük perakende satıcısı koltuğunda oturuyor.

Elektronik cihazlardan tutun da tırnak makasına kadar etrafınızda gördüğünüz her 10 materyaleden 8’i Çin’de üretiliyor. Apple, Samsung, Sony üzere firmaların üretim tesislerinin çoğunluğu Çin’de bulunuyor. Haliyle Çin de Alibaba üzere şirketler sayesinde ihracat konusunda yerküre başkanı konumuna geldi. Evet ya bu muvaffakiyetlerin mimarı olan Alibaba’nın hikâyesi ne?

Alibaba, şu anda yerkürenin en büyük şirketleri arasında mekan alsa da aslında kuruluş hikayesi epey hüzün dolu. 1999 yılında Jack Ma tarafından eski bir dairenin küçük bir odasında kurulan Alibaba, haliyle kimse tarafından bedel görmemişti. İnternet ile yeni yeni tanışan yerküre için internetten ticaret yapmak çok ütopikti. Lakin Jack Ma, evladı üzere büyüttüğü şirketini rekordan rekora koşturdu.

Kuruluşundan 13 yıl sonra HongKongborsasında halka arz edilen şirket adeta borsaya tepeden giriş yaptı. Çünkü Alibaba paylarını yalnızca birkaç saat içerisinde tüketmişti. Aldığı bu yatırım ile daha da büyüyen şirket, 2015 yılında da Amerika’nın New York kentinde halka arz edilmiş, orada da 10 milyar dolara yakın rekor behre satışı yaptmıştı.

Jack Ma’nın bununla da yetinmeye hiç niyeti yoktu. Şirket ağır talep üzerine Hong Kong’da tekrar halka arz edilerek borsayı adeta altüst etti. Kendi rekorunu yenileyen şirket, tam 11 milyar dolardan ziyade pay satarak adeta rekor kırdı. Bir e-ticaret sitesi düşünün ki eski bir konutta eski bir bilgisayarda kurulup bugünlere kadar gelsin; piyasa kıymeti 2 trilyon dolardan çokça, her halka arzlarında da milyarlarca dolar behre satsın… Evet kim bu Jack Ma?

Yerküre devi Alibaba Group’un kurucusu Jack Ma’nın hikayesi:

1964 yılında Çin’in Hangzhou kentinde iki mahallî sanatkarın oğlu olarak yerküreye gelen Ma Youn, münhasıran mektep hayatında daima başarısız oluyor. Imtihanlardan bed notlar alan, derslerden sınıfta kalan, yaramazlıklardan disipline giden bir çocukluk geçiren Ma, kariyer konusunda da başarısızlıklarına devam ediyor.

Jack Ma’nın gerçek ismi Ma Youn. Jack ismini ise çocukluğunda yaşadığı kente gelen Amerikalı bir tenis öğretmeni veriyor. Küçük Ma ise büyüdüğünde Jack ismini çok sevdiği için ismini Jack Ma olarak değiştiriyor.

Başarısız öğrenci, başarısız çalışan lakin başarılı iş adamı Jack Ma:

İlk mektepten ortaokula geçiş sınavlarında 2 kere, ortaokuldan liseye geçişte 3 sefer başarısız oluyor. Üniversiteye giriş imtihanlarına da 2 kez takılan Ma, en ahir İngilizce Hocalığı kısmını kazanarak üniversite mekteplisi oluyor. Üniversiteye girmeyi başarıyor başarmasına da yukarıda da dediğimiz üzere aksilikler bir türlü yakasını bırakmıyor.

Jack Ma bir üniversite mekteplisi iken ailesi maddi olarak daha da ezaya düşüyor. O da hem okur hem de çalışırım diyerek 50’den ziyade noktaya iş başvurusu yapıyor lakin maatteessüf hiçbir konum onu işe almıyor. Para kazanmak ismine Polislik Akademesi’ne başvuran Jack Ma, buradan da eli boş dönüyor.  Çünkü 4 polisin alınacağı seçmelere Ma dahil 5 kişi katılıyor ve maatteessüf Jack Ma polis olamıyor.

Başarısızlıklar ve şanssızlıklar bununla da bitmiyor. Ma bu sefer ki darbeyi ünlü bir fast food firmasından yiyor. Firma, 24 kimseyi işe alacağını duyuruyor ve Ma dahil 25 kişi müracaat yapıyor. Lakin bilin bakalım yeniden kim işe alınmıyor? Olağan ki de Jack Ma. Bitti mi sizce? Alışılmış ki bitmedi. Derler ya kader ağlarını ördü bir kez diye. Jack Ma bu ağlara bu sefer de 10 kere müracaat yaptığı Harvard Üniversitesi’nde takılıyor. Çünkü üniversite ünlü kurucunun her başvurusunu mektupla reddediyor. İş başa düşüyor…

Jack Ma’nın birinci iş tecrübesi rehberlik, Alibaba’nın birinci hali ise çeviri sitesiydi:

Jack Ma, yaşadığı bu aksiliklere karşın içindeki teşebbüsçü ruhunu asla kaybetmediğini söylüyor. Alibaba’yı kurmasında turistlerin çok çokça eği olduğunu söyleyen Ma, bu nedenle Alibaba’yı aslında bir tercüme ve çeviri sitesi olarak kuruyor. 1972 yılında ABD’nin o dönemki yöneticisi Richard Nixon’ın Hangzhou’ya gelmesiyle, Jack Ma’nın hayatı değişiyor.

Jack Ma, ABD lideri ile bir arada gelen turistlerin kaldığı Hangzhou Hotel’de fiyatsız çeşit rehberi olarak vazifeye başlıyor. Rehberliği önünde para değil, İngilizce öğrenmek için yapan Jack Ma, oradaki turistler sayesinde İngilizcesini yeterlice geliştiriyor. Tam 9 yıl boyunca gelen turistlerden lisan öğrenen Jack Ma, artık Çin eserlerini yerküreye pazarlamaya hazır hale geliyor.

Takvimler 1995’i gösterdiğinde Amerika’ya giden Jack Ma, burada arkadaşı sayesinde internet denilen yeni bir teknoloji ile tanışıyor. Arkadaşının çok ısrarı üzerine internette bir şeyler aratan Jack Ma, hiçbir halde Çin’in internette çıkmadığını fark ediyor. Arkadaşıyla bir arada Çince – İngilizce tercüme sitesi açıyorlar. Site kısa müddette muvaffakiyete ulaşıyor.

O vakitlerde çabucak hemen her internet olan alandan sitesine giriş yapılınca Jack Ma, memleketini yani Çin’i yerküreye daha da çok tanıtmaya karar veriyor. Uzun süren düşünme ve ön hazırlık sürecinin akabinde Ma, memleketindeki üreticilerin, emekçilerin sesi olmaya ve kuracağı yeni sitesi ile Çin’de üretilen şeyleri yerküreye göstermeye, tanıtmaya karar veriyor. O sitenin ismi da varsayım edeceğiniz üzere Alibaba oluyor.

Evet Jack Ma “Alibaba” ismini nasıl buldu? 

Ona internet birinci tanıtan arkadaşını ziyaret etmek için Amerika’ya tekrar giden Jack Ma, internet isminin yerkürenin her lisanında birebir olduğunu fark ediyor ve kuracağı yeni sitenin de isminin her lisanda birebir olması gerektiğini düşünüyor. Otobüsle yolculuk yaparak dışarıyı izleyen Ma’nın aklına ise birden o çok sevdiği masal Alibaba ve 40 Haramiler masalı geliyor.

Alibaba isminin her konumda tıpkı olup olmadığından emin olmak isteyen Jack Ma, San Francisco’da öğlen yemeği yediği bir lokantadaki garson kıza kendi şivesiyle masaldaki Alibaba’yı soruyor. Kız da gülerek Alibaba ve Kırk Haramiler’i kim bilmez ki diyerek “Açıl susam açıl” repliğiyle yanıt veriyor. Yemeğini yedikten sonra dışarıya çıkan Ma, önüne gelen 20 kimseye birebir soruyu soruyor ve herkesin bu masalı bildiğini anlıyor.

O yıllarda internet yerküresini düzgünce tanımaya başlayan Jack Ma, Alibaba isminin A ile başlamasından da dolayı sitenin aramalarda basitçe çıkacağını düşünüyor ve bu isimde karar kılıyor.

…ve o an geliyor, Alibaba yerküreye gözlerini açıyor:

Jack Ma kuracağı sitenin ismini kesinleştirdikten sonra ABD’de onu internet ile tanıştıran yakın arkadaşıyla birlikte izleyecekleri stratejileri belirliyorlar. Hani demiştik ya ünlü kurucunun asıl maksadı Çin’i internet üzerinden yerküreye tanıtmak diye, o da o denli yapıyor. Doğup büyüdüğü konutta eski bilgisayarında Jack Ma alibaba.com internet sitesini canlı ediyor. Platform birinci olarak Çinlilerin ürettiklerini tanıtmak gayesiyle kuruluyor.

Sitenin yayına başlamasının akabinde Jack Ma ve birkaç kişilik arkadaş ekibi, siteye Çinli üreticileri ve satıcıları tanıtan makaleler giriyorlar. Yani ünlü CEO artık hedefine ulaşmış, internette Çin sözü aratılınca aramalarda çıkacak site inşa etmiş oluyor.

Yıllar boyunca 5 kuruş kazanmıyorlar:

Jack Ma ve ekibi siteyi kurduktan sonra yıllarca 5 kuruş kazanamıyorlar. Onlar kazanamasa da tanıtımını yaptıkları kullanıcıları karlarını yükseltiyorlar. Çünkü eserlerini Alibaba sayesinde yerküreye tanıtanlar ihracat taleplerine yetişemez hale geliyorlar. Velev Jack Ma, Alibaba yüzünden önemli zarara uğruyor.

Konuyla ilgili Ma’nin şık bir anısı da var. Bir gün Çin’de bir lokantada yemek yiyen Jack Ma, hesabı istiyor lakin hesabın ödendiği ve kendisine bir not bırakıldığı söyleniyor: “Ben sizin platformuza üye bir kullanıcıyım. Sayenizde çıkarlarım çok arttı. Ben kazanıyorum fakat siz kazanamıyorsunuz. Müsaade verin size bu yemeğinizi ben ısmarlayayım.”

Lokantada aldığı bu notu günümüzde hala daha saklayan Jack Ma, tekrar yollara düşerek soluğu Amerika’da alıyor. Ünlü kurucunun hedefi buradaki dev şirketlerden siteye yatırım daha da büyütmek ve 3 artık para kazanmaya başlamak.

Amerikalılar onu ‘Deli Jack’ diye tanıyorlar:

Jack Ma o devranlar taşı toprağı altın olarak bahsedilen Amerika’ya gitse de maatteessüf aradığını bulamıyor. Onlarca yardım fonuna, bağış kuruluşlarına ve periyodun iş adamlarına başvursa da kimse Alibaba’nın büyüyecek potansiyeli olduğuna inanmıyor. Velev New York Times’a da haber olan Ma’nın ismi, Alibaba girişimi yüzünden ABD’de ‘Meczup Jack’ olarak anılıyor.

Alibaba birinci sefer halka arz ediliyor:

ABD’de aradığını bulamayan ve ismi meczuba çıkan Jack Ma, tekrar gerisine baka baka memleketi Çin’e dönüyor. Artık umutları tükenen ünlü kurucunun aklına son bir fikir geliyor. Jack Ma önceleri kullanıcılarından bağış toplamayı düşünse de bunun olumsuz tesirler oluşturacağını düşünüyor ve şirketini halka arz etmeye karar veriyor. Jack Ma’ya nazaran bağış isteseydi yalnızca kayıtlı kullanıcılar verecekti lakin halka arz edilirse tüm yerküre yatırım yapabilirdi.

Dahi olduğunu tekrar herkese gösteren Jack Ma, Alibaba’yı Hong Kong’da halka arz ederek deyim bölgesindeyse rekor bir yatırıma imza atıyor. Milyonlarca dolarlık pay satışı gerçekleştiren Alibaba, Jack Ma’nın kıymetli ticaret adımlarıyla Türkiye üzerinden de sipariş alan Alibaba Group halini alıyor. Velev Alibaba, Ağustos 2018’de Trendyol’u satın alarak Türkiye’ye de dolaylı yoldan giriş yaptı.

Jack Ma’nın sıradışı vizyonuyla günümüzdeki halini alan Alibaba’nın hikayesi böyleydi. Jack Ma ise 2019’de emekliye ayrılarak Alibaba’yı genç başkanlara bıraktı.

Bu muvaffakiyet hikayesine Jack Ma’nın Davos’ta yaptığı şu konuşma ile noktayı koyalım:

“Teknoloji nedeniyle büyük dönüşümler yaşayan bir yerkürede olduğumuz için çok şanslıyız. Yeni yapay zeka teknolojileri çok sayıda kişisi muvaffakiyete taşıyacak, enteresan bir gelişim sürecine sahne olacak. Gelgelelim dürüstçe söylemek gerekirse, her teknoloji beraberinde toplumsal meseleleri de getirecektir. Teknolojik olan her devrim kişileri birbirine düşürecek, zira hepsi yerküreyi daha da istikrarsız kılıyor.”

“Başarılı olmak için yüksek EQ’ya (duygusal zekaya) sahip olmalısınız. Başarınızı mütemadi hale getirmek, kaybolmamak için de yüksek IQ’nuz bulunmalı. Ama değer duyulan olmak için yüksek LQ’ya, yani sevginin IQ’suna sahip olmalısınız.”

“Hatalarınızdan ders alın, onlardan bir şeyler öğrenmeye bakın. Günahlarımızı sairleriyle paylaşmalıyız. Tasavvurum şu ki başarılı olmak, öbür kişilerin günahlarından da ders çıkartmaya, gayrı kişilerin muvaffakiyet hikayelerinden bir şeyler öğrenmeye dayanır.”

“Küreselleşme verdiği his, giderek artan bir acıdır ve bu durdurulamaz. Bir ticaret savaşı başlatmak kolaydır, ancak ticaret savaşını durdurmak çok zordur. Korkuyorum ve telaş duyuyorum.”

“Yapay zekalar ve büyük olgular, beşere yönelik bir tehdittir. Teknoloji her hengam kişileri etkisiz hale getiren şeyler yapmamalıdır. Bilgisayarlar her devir sizden daha akıllı olacaklardır: Onlar unutmazlar ve asla kızamazalar. Ama bilgisayarlar asla bilge bir insan olamazlar. Yapay zekalar ve robotlar pek çok çalışma sahasının sonunu getirecek. Bu mevzuda umut verici olan tek şey, gelecekte makineler tarafından denetim edilecek hizmet sanayisi gelişmeleri olacaktır.”

“Google, Facebook, Amazon ve Alibaba olarak bu yüzyılın en şanslı şirketleriyiz. Bu nedenle düzgün şeyler yapmak ve yeterli kalpli olmak üzere sorumluluklarımız var. Yaptığınız her şeyin âlâ bir gelecek için olduğundan emin olun.”

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

Çerez Örnek